تبليغاتX
ورداورد - اقتصاد پهلوی:توفان وامها

پنجشنبه بیست و دوم فروردین 1387

اقتصاد پهلوی:توفان وامها

1-بسم الله الرحمن الرحیم...الحمد لله الذی جعلنا من المتمسکین بولایت امیر المومنین علی ابن ابیطالب...وسلام

2-دستم امده که تا ننویسم احوال به قاعده نمی شود.بهشت جایی است که ادمها فقط می نویسند!

3-برای تحلیل اقتصاد پهلوی ناچارم از حدود یکصد سال عقب تر شروع کنم یعنی از سلسه قاجار.ایران در همه سالهای پس از صفویه یک رده محصولات ثابت صادراتی داشته است که فرش  و ابریشم و نوغان داری از اصلی ترین های ان بوده است.با وجود نا ارامی های ایام شوم حکومت افغانها و بد فرجامی حماسه ملی نادر  و بی بنیه بودن حکومت زندیه نهال این محصولات صادراتی چنان مناسب و تناور غرس شده بود که با وجود ناملایمات اجتماعی و اقتصادی این محصولات پا بر جا بود.توجه کنید که قناعت ایرانیان و نحوه زندگی به شدت خودکفا و خودبسنده انها که نتیجه فرهنگ عمومی و بی ثباتی اقتصادی جامعه بود باعث می شد واردات در ایران در حد اقل خود باشد.اولین گزارش ها از تورم در ایران در دوره فتحعلیشاه ثبت شده است که همیشه حتی در بدترین سالها زیر 10 درصد بوده است.علت اصلی ان هم حداقل بودن نیازها و نبود تورم ناشی از فشار تقاضا در ایران بوده است.با حاکم شدن قاجار باز گشت امنیت باعث شد اقتصاد ایران به گونه ای  خودرو شروع به بازسازی خود کند.حجم اقتصاد ایران و رفت امد های تجاری ارام ارام رو به افزایش گذاشت.

4-تاریخ همیشه انی نیست که ما می خواهیم .زمان همیشه انقدر که گمان می کنیم امانمان نمی دهاد.مثل داستان اقتصاد ایران و جنگ روسیه.

5-جنگ روسیه این روند را که می توانست ظرف 70 تا 100 سال اقتصاد ایران را به ثبات قابل اطمینان برساندفلج کرد.هزینه های جنگ و خراج پس از ان از یک طرف به اقتصادایران فشار اورد .از دیگر طرف برای اولین بار ایران برای جبران کسری اقتصادی خود به وام گیری روی اورد.معمولا در تعهدات ناپلئون در عهدنامه فین کن اشتاین خیلی به بند کمکهای نظامی فرانسه به ایران پرداخته می شود اما این حقیقت که هرچند کم برای اولین بار پادشاه ایران از کمک مالی خارجی استقبال کرده چندان مورد توجه نیست.لیره های انگلیسی بود که ایران را پای مذاکره با روسها کشاند.این روند بعد ها هم با شدت بیشتری درست مثل یک اعتیاد شدت گرفت.وام بیشتر خرج بیشتر.اقتصاد ایران که پیشتر به صورت طبیعی مازادارزی مورد نیاز خود را بدست می اورد –کم و ناقص ولی طبیعی- به شدت به مسکن دوره ای وامها معتاد شد.

با ابن همه با وزش نوای تجدد در ایران باز هم برای پیشرفت و درامدن از زیر وامها شانس داشتیم.مستوفی در شرح زندگانی من ذکر می کند که در تهران کارخانه های کبریت و قندی زده شد که به راحتی با نمونه خارجی و روسی خود رقابت می کرد و صنایع ایران به همت طبقه بازرگان داشت پا می گرفت.اما با دادن گمرکات شمال به عنوان وثیقه یک وام به روسها در دوران مظفرالدین شاه همسایه شمالی بازار را با محصولات خود اشباع کرد و این صنعت نوپا را از هم پاشید.مزه لیره انگلیس و روبل روس هم زیر دهان اقایان حکومتی مانده بود و فکری به حال نجات اقتصاد ایران نمی کردند.پول وامها همان اثری را دقیقا بر اقتصاد ایران داشت که پول نفت بعدها پیدا کرد:"ماده مخدر"!

6-نخستین بودجه ایران را مرحوم صنیع الدوله در 1288 نوشته که انموقع وزیر دارایی مشروطه چی ها بود.این بودجه به سلامتی گل روی شما 76 درصد کسری داشت!که همه را با وام خارجی پر کردند.متاسفانه فاجعه مشروطه باعث شد روند گرفتن وامها را شدت یابد.

8-در چنین شرایطی رضا قلدر شاه ایران شد.بقیه اش بعدا!

9-"میدونی گردان بره خط گروهان برگرده یعنی چی؟می دونی گروهان بره خط نفر برگرده یعنی چی؟"حاتمی کیا از زبان حاج کاظم به سلحشور این جملات را می گفت.انی که این حرفها را می زد حالیه حسن گلاب می سازد ما چرا حرص بخوریم؟

10-نمی توانم ناامیدی روح و تلخی ذائقه فرساینده ام را کتمان کنم.حال به قاعده نیست...دنیا تان به قاعده باشد.

11-سالتان خوش؛عاقبتتان سفید،خورشید روزتان بلند...ماه شبتان شید.

12-خداحافظ

نوشته شده توسط مهندس بعد از این سابق در 23:30 |  لینک ثابت   •